Kurkumina jest związkiem leczniczym wykorzystywanym w medycynie od lat. Jest głównym składnikiem aktywnym kurkumy, przyprawy pochodzącej z kłącza Curcuma longa. Chociaż powszechnie kupowana jest w postaci sproszkowanej, dostępna jest również w formie świeżej przypominającej imbir. Korzyści zdrowotne kurkumy zostały docenione w starożytnych Chinach, gdzie podawano ją w celu złagodzenia niestrawności, dolegliwości żołądkowych i wspomagania gojenia się ran. W ostatnich latach kurkumina stała się przedmiotem intensywnych badań - szczególnie ze względu na jej działanie przeciwzapalne. W związku z tym kurkumina znajduje zastosowanie w różnych suplementach. Trwają również badania nad jej potencjałem w leczeniu choroby Alzheimera, depresji, a nawet niektórych nowotworów.
Silne działanie przeciwzapalne
Kurkumina należy do silnych naturalnych przeciwutleniaczy, neutralizując wolne rodniki, które są przyczyną stresu oksydacyjnego. Dodatkowo stymuluje ona wewnątrzkomórkową produkcję glutationu, związku o silnych właściwościach przeciwutleniających. Zwalczając stres oksydacyjny, kurkumina wykazuje silne działanie przeciwzapalne. Badania kliniczne wykazały jej skuteczność w zmniejszaniu markerów stanu zapalnego, takich jak białko C-reaktywne (CRP), szczególnie u pacjentów z zespołem metabolicznym.
Łagodzenie bólu stawów i obrzęków
Wykorzystując właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne kurkuminy, jest ona powszechnie stosowana w celu łagodzenia bólu związanego z zapaleniem stawów. Badania pokazują, że kurkumina ma potencjalne działanie terapeutyczne przy zmniejszaniu objawów chorób związanych z układem ruchu. W badaniach pacjenci suplementujący kurkuminę doświadczali zmniejszenia bólu i obrzęku stawów, zwłaszcza w stanach takich jak reumatoidalne zapalenie stawów.
Zdrowie układu pokarmowego
Kurkumina działa ochronnie na przewód pokarmowy, może zapobiegać zaburzeniom trawienia, wzdęciom i łagodząc choroby zapalne jelit. Wspiera równowagę mikrobioty jelitowej, dzięki sprzyjaniu rozwojowi korzystnych bakterii przy jednoczesnym zmniejszaniu liczebności patogennych szczepów. Pozytywne działanie kurkuminy zaobserwowano w badaniach w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, gdzie zmniejszała objawy takie jak bóle brzucha czy biegunki.
Zdrowie serca i redukcja cholesterolu
Kurkumina może wspierać zmniejszanie ryzyka chorób układu krążenia. Utrudnia ona tworzenie się złogów tłuszczowych w ścianach tętnic, przeciwdziałając miażdżycy. Ponadto badania sugerują, że przeciwdziała uszkodzeniom naczyń krwionośnych i komórek śródbłonka naczyń krwionośnych spowodowanym przez homocysteinę i hamuje agregację płytek krwi. Jej działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne mogą przyczyniać się do obniżenia poziomu trójglicerydów, cholesterolu LDL. Kurkumina ma również potencjalny wpływ na podniesienie cholesterolu HDL, który zmniejsza ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Biodostępność
Wyzwaniem związanym z kurkuminą jest jej niska biodostępność. Nowoczesne technologie, w tym kompleksy fosfolipidowe i polisacharydowe, systemy liposomalne i cząsteczki nanokurkuminy, mają na celu zaradzenie temu ograniczeniu. Solubilizacja micelarna, najnowocześniejsze podejście, znacznie zwiększa szybkość wchłaniania substancji czynnych, czyniąc kurkuminę bardziej biodostępną niż w jej naturalnej postaci.
Potencjalne działania przeciwnowotworowe
W badaniach laboratoryjnych kurkumina wykazuje właściwości, które mogą mieć znaczenie w badaniach nad nowotworami. Badania in vitro i na zwierzętach sugerują, że hamuje ona podział i migrację komórek nowotworowych, szczególnie w układzie pokarmowym, w tym w żołądku, dwunastnicy i okrężnicy. Istnieją również źródła, które wskazują potencjalne synergiczne efekty łączenia kurkuminy z lekami przeciwnowotworowymi.
Korzyści dla zdrowia psychicznego
Wyniki badań wskazują, że kurkumina ma potencjalne działanie w zmniejszaniu objawów depresji. Zwiększa ona poziom neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF), białka wpływającego na funkcjonowanie neuronów i układu nerwowego. Nieprawidłowo niski poziom BDNF jest związany z takimi zaburzeniami jak depresja, schizofrenia, a także choroba Alzheimera i Huntingtona.
Choroba Alzheimera
W badaniach na zwierzętach i in vitro kurkumina okazała się obiecująca w hamowaniu odkładania się blaszek beta-amyloidowych, związanych z utratą neuronów u pacjentów z chorobą Alzheimera. Chociaż kurkumina ma potencjał jako lek na chorobę Alzheimera, potrzebne są dalsze badania.
Różnorodne korzyści zdrowotne kurkuminy, od właściwości przeciwzapalnych i przeciwbólowych po potencjalną profilaktykę raka i wsparcie zdrowia psychicznego, sprawiają, że jest ona przedmiotem intensywnych badań naukowych. Kluczową kwestią pozostaje rozwiązanie problemu niskiej biodostępności kurkuminy, przy czym obiecujące są postępy w technologiach jej dostarczania. Przytoczona bibliografia zapewnia dodatkowe zasoby dla osób zainteresowanych zagłębieniem się w naukowe aspekty korzyści zdrowotnych kurkuminy.
Należy pamiętać, że kurkumina nie zastępuje leczenia farmakologicznego i powinna być stosowana jako element wspierający zdrowie.
Żródła:
- Hatcher H, Planalp R, Cho J, Torti FM, Torti SV. Curcumin: from ancient medicine to current clinical trials. Cell Mol Life Sci. 2008 Jun;65(11):1631-52. doi: 10.1007/s00018-008-7452-4. PMID: 18324353; PMCID: PMC4686230.
- Kou H, Huang L, Jin M, He Q, Zhang R, Ma J. Effect of curcumin on rheumatoid arthritis: a systematic review and meta-analysis. Front Immunol. 2023 May 31;14:1121655. doi: 10.3389/fimmu.2023.1121655. PMID: 37325651; PMCID: PMC10264675.
- Peng Y, Ao M, Dong B, Jiang Y, Yu L, Chen Z, Hu C, Xu R. Anti-Inflammatory Effects of Curcumin in the Inflammatory Diseases: Status, Limitations and Countermeasures. Drug Des Devel Ther. 2021 Nov 2;15:4503-4525. doi: 10.2147/DDDT.S327378. PMID: 34754179; PMCID: PMC8572027.
- Shehzad A, Qureshi M, Anwar MN, Lee YS. Multifunctional Curcumin Mediate Multitherapeutic Effects. J Food Sci. 2017 Sep;82(9):2006-2015. doi: 10.1111/1750-3841.13793. Epub 2017 Aug 3. PMID: 28771714.
- Li H, Sureda A, Devkota HP, Pittalà V, Barreca D, Silva AS, Tewari D, Xu S, Nabavi SM. Curcumin, the golden spice in treating cardiovascular diseases. Biotechnol Adv. 2020 Jan-Feb;38:107343. doi: 10.1016/j.biotechadv.2019.01.010. Epub 2019 Feb 1. PMID: 30716389.
- Tabanelli R, Brogi S, Calderone V. Improving Curcumin Bioavailability: Current Strategies and Future Perspectives. Pharmaceutics. 2021 Oct 17;13(10):1715. doi: 10.3390/pharmaceutics13101715. PMID: 34684008; PMCID: PMC8540263.
- Gupta SC, Patchva S, Koh W, Aggarwal BB. Discovery of curcumin, a component of golden spice, and its miraculous biological activities. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2012 Mar;39(3):283-99. doi: 10.1111/j.1440-1681.2011.05648.x. PMID: 22118895; PMCID: PMC3288651.
- Amekyeh H, Alkhader E, Sabra R, Billa N. Prospects of Curcumin Nanoformulations in Cancer Management. Molecules. 2022 Jan 7;27(2):361. doi: 10.3390/molecules27020361. PMID: 35056675; PMCID: PMC8777756.
- Ramaholimihaso T, Bouazzaoui F, Kaladjian A. Curcumin in Depression: Potential Mechanisms of Action and Current Evidence-A Narrative Review. Front Psychiatry. 2020 Nov 27;11:572533. doi: 10.3389/fpsyt.2020.572533. PMID: 33329109; PMCID: PMC7728608.
- Lopresti, A.L., Drummond, P.D. (2017). "Efficacy of curcumin, and a saffron/curcumin combination for the treatment of major depression." Journal of Affective Disorders, 207, 188-196.
- Sanmukhani, J., Satodia, V., Trivedi, J., Patel, T., Tiwari, D., Panchal, B., Goel, A., Tripathi, C.B. (2014). "Efficacy and safety of curcumin in major depressive disorder: a randomized controlled trial." Phytother Res., 28(4), 579-85.
- Liu, X., Machado, G.C., Eyles, J.P. (2018). "Dietary for treating osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis." Br. J. Sports Med., 52, 167–17.
- Hamaguchi, T., Ono, K., Yamada, M. (2010). "Curcumin and Alzheimer’s Disease." CNS Neuroscience & Therapeutics, 16(5), 285-297.
- Qin, S., Huang, L., Gong, J., Shen, S., Huang, J., Ren, H., Hu, H. (2017). "Efficacy and safety of turmeric and curcumin in lowering blood lipid levels in patients with cardiovascular risk factors: a meta-analysis of randomized controlled trials." Nutr J., 16(1), 68.
O Autorze:
